Người trẻ Lâm Đồng đưa thổ cẩm, dân ca Mnông lên không gian số

Nếu các nghệ nhân cao tuổi là người giữ nguồn cội di sản, thì lớp trẻ hôm nay đang tiếp nối bằng tình yêu, trách nhiệm và sự sáng tạo. Ở Lâm Đồng, họ đưa văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số ra khỏi không gian lễ hội, vào đời sống đương đại.

Quá trình hiện đại hóa đặt ra không ít thách thức cho việc bảo tồn văn hóa ở các buôn, bon. Dù vậy, nhiều người trẻ vẫn gắn bó với dân ca, dệt thổ cẩm, cồng chiêng, múa xoang, và dùng nền tảng số để lan tỏa những giá trị ấy.

Nghệ nhân dệt 22 tuổi bán thổ cẩm trên mạng

Chị Thị Năm ở xã Quảng Tín được trao danh hiệu “Nghệ nhân dệt thổ cẩm” khi mới 22 tuổi, là một trong những nghệ nhân trẻ của tỉnh. Học dệt từ bà khi còn nhỏ, chị không chỉ giữ kỹ thuật truyền thống mà còn sáng tạo hoa văn mới, tìm hiểu thị hiếu người dùng và đăng sản phẩm lên nền tảng số để bán cho khách trong và ngoài tỉnh.

“Kế thừa, bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống đã khó, nhưng phát huy những giá trị ấy còn khó hơn.” — Chị Thị Năm, xã Quảng Tín

Dân ca Mnông từ lời ru của bà

Ở xã biên giới Thuận An, H'Loren sinh ra trong một gia đình người Mnông. Tình yêu dân ca đến với em từ những lời hát ru của bà và mẹ. Ở tuổi 20, H'Loren thuộc nhiều bài dân ca Mnông và múa xoang giỏi. Em muốn dùng dân ca để giữ gìn tiếng nói và bản sắc của dân tộc mình.

“Dân ca Mnông không chỉ hay mà còn chứa đựng nhiều ý nghĩa sâu sắc về cuộc sống, tình cảm gia đình, cộng đồng.” — H'Loren, xã Thuận An

Cồng chiêng trên Facebook, TikTok, YouTube

Cũng tại Thuận An, Đội văn nghệ truyền thống liên bon Bu Đắk - Sar Pa do anh Y A Rôn làm chủ nhiệm ban đầu chỉ có khoảng 9 thành viên trẻ, nay đã lên 30 người. Đội thường xuyên chia sẻ video cồng chiêng, múa xoang và dân ca lên Facebook, TikTok và YouTube, giúp hoạt động bảo tồn đến được với đông đảo công chúng hơn. Theo anh Y A Rôn, đây là cách làm sáng tạo, phù hợp với xu thế thời đại.

Bà Lê Thị Trúc Linh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cho rằng bảo tồn không chỉ dừng ở gìn giữ mà phải biến di sản thành nguồn lực tinh thần trong đời sống hôm nay. Theo bà, người trẻ vừa là đối tượng thụ hưởng, vừa là lực lượng chủ động kế tục và lan tỏa di sản, từ buôn, bon đến không gian số và hoạt động du lịch.

Những câu chuyện ở Quảng Tín và Thuận An cho thấy di sản không nhất thiết chỉ nằm trong lễ hội hay bảo tàng. Khi được người trẻ đưa vào khung dệt mang hoa văn mới, vào một video ngắn hay một buổi tập của đội văn nghệ bon làng, văn hóa truyền thống tìm được thêm những con đường mới để đến với cộng đồng.