Làng Bahnar Vĩnh An làm du lịch cộng đồng từ giữ rừng

Ở làng Vĩnh An, xã Bình Phú, tỉnh Gia Lai, người dân đang từng bước hình thành mô hình du lịch cộng đồng. Bước đệm là dự án trồng sa nhân tím dưới tán rừng trước đó: qua dự án này, bà con nhận ra giữ rừng không chỉ có ý nghĩa với môi trường mà còn có thể mở ra sinh kế mới.

Vĩnh An là nơi sinh sống của đồng bào Bahnar. Làng còn giữ được nhà sàn truyền thống, âm nhạc cồng chiêng, nghề dệt thổ cẩm, các món ăn truyền thống cùng cảnh quan thiên nhiên — những yếu tố được xem là tài nguyên để phát triển du lịch.

Mỗi hộ một phần việc

Anh Đinh Ri, sinh năm 1993, tốt nghiệp ngành Tài chính – Ngân hàng tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế. Sau thời gian làm hướng dẫn viên du lịch, anh trở về quê tham gia làm du lịch cộng đồng và được giao làm tổ trưởng tổ phục vụ hướng dẫn mỗi khi có khách đến tham quan.

Gia đình bà Đinh Thị Nhe có khu vườn cây ăn trái rộng 2.000 m². Ngôi nhà sàn truyền thống của gia đình được chỉnh trang, bổ sung khu sinh hoạt bảo đảm vệ sinh. Khi khách lưu trú, gia đình phục vụ ăn uống và sinh hoạt theo phong tục của người Bahnar.

“Gia đình mình rất vui khi làm mô hình du lịch cộng đồng.” — Bà Đinh Thị Nhe, làng Vĩnh An

Còn ông Trần Văn Biển đã biến đồi sim của gia đình thành điểm tham quan. Ông cũng kết nối du khách với các hộ khác để trải nghiệm dệt thổ cẩm, nghe cồng chiêng và mua sản vật địa phương. Cách làm này giúp các gia đình cùng phối hợp với nhau thay vì mỗi nhà tự làm riêng lẻ.

Tổ chức theo hướng “Sinh thái – Văn hóa – Cộng đồng – Học tập”

Xã Bình Phú được thành lập trên cơ sở hợp nhất ba xã Tây Phú, Vĩnh An và Bình Tường. Trên địa bàn có nhiều điểm tham quan như Đài Kính Thiên, đền thờ Đại tư đồ Võ Văn Dũng, lăng Mai Xuân Thưởng và thắng cảnh Hầm Hô.

Theo ông Đặng Bảo Toàn, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân xã Bình Phú, mô hình ở Vĩnh An được định hướng theo tiêu chí “Sinh thái – Văn hóa – Cộng đồng – Học tập”, trong đó người dân là chủ thể. Xã đã thành lập tổ điều hành chung cùng các tổ dịch vụ phụ trách homestay, ẩm thực, dệt thổ cẩm, văn nghệ cồng chiêng và hướng dẫn trải nghiệm.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, các điểm du lịch trên địa bàn xã Bình Phú đón hơn 39.400 lượt khách; riêng điểm du lịch cộng đồng Vĩnh An đón gần 1.000 lượt.

Hướng đi tiếp theo

Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ, đào tạo nhân lực, đẩy mạnh quảng bá và liên kết với các doanh nghiệp lữ hành để xây dựng tour, tuyến. Mục tiêu được đặt ra là vừa gìn giữ văn hóa, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, vừa tăng thu nhập cho người dân và giữ chân lớp trẻ ở lại với làng.

Câu chuyện ở Vĩnh An cho thấy một cách tiếp cận đáng chú ý: du lịch cộng đồng không tách rời việc giữ rừng, mà nảy sinh từ chính nhận thức rằng rừng còn thì sinh kế mới có cơ hội bền lâu. Khi mỗi hộ đảm nhận một phần việc phù hợp với thế mạnh của mình — người hướng dẫn, người mở nhà đón khách, người giới thiệu nghề dệt hay tiếng chiêng — sản phẩm du lịch trở thành câu chuyện chung của cả làng.