Cô gái 9X đưa măng mai Lâm Thượng thành sản phẩm khởi nghiệp

Chị Nguyễn Thị Dím sinh năm 1997 tại thôn Khéo Lẹng, xã Lâm Thượng, tỉnh Lào Cai — vùng đất nổi tiếng với măng mai. Thuở nhỏ, chị thường theo bố mẹ vào rừng hái măng. Thế nhưng măng tươi bán được giá thấp, còn phơi khô lại vất vả vì khí hậu địa phương dễ khiến măng bị mốc, nhiều mẻ phải bỏ đi.

Thực tế ấy đặt ra cho chị một câu hỏi day dứt: vì sao quê hương có đặc sản tốt mà người dân vẫn nghèo? Câu hỏi đó trở thành điểm khởi đầu cho hành trình khởi nghiệp của cô gái trẻ.

Lập hợp tác xã, nâng giá trị cây măng

Tháng 5/2025, chị Dím thành lập Hợp tác xã Nông lâm sản Dương Phúc nhằm liên kết các hộ trồng măng và xây dựng kênh tiêu thụ. Quy trình chế biến được chuẩn hóa: măng tươi được luộc kỹ và phân loại; phần ngọn được phơi nắng để giữ vị ngọt tự nhiên; những phần cần lên men được ủ tự nhiên khoảng 15 ngày rồi mới phơi khô hoặc đem bán.

Mong muốn của chị là đưa măng mai trở thành sản phẩm có thương hiệu, có giá trị cao hơn, để người nông dân được hưởng trọn thành quả lao động của mình. Theo chị, măng mai không nên chỉ là loại nông sản bán theo mùa.

“Lâm Thượng điểm hẹn”: khi măng gặp du lịch

Ý tưởng mở rộng sang du lịch đến từ một vị khách người Nhật Bản. Người khách tìm đến để xem vùng nguyên liệu nhưng không có chỗ lưu trú phù hợp. Chị Dím đã thu xếp cho khách nghỉ tại homestay và giới thiệu các món ăn địa phương; chính chuyến đi ấy mang về hợp đồng đầu tiên.

Từ đó, dự án “Lâm Thượng điểm hẹn” ra đời, gắn nghề trồng măng với văn hóa Tày và du lịch cộng đồng. Du khách được nghỉ trong nhà sàn truyền thống, thưởng thức ẩm thực bản địa, nghe hát then, đàn tính, học đan lát và có thể cùng bà con đi thu hoạch măng.

Khó khăn lớn nhất ban đầu là bà con chưa quen với cách làm mới và chưa sẵn sàng liên kết. Chị Dím đã mời khách đến để người dân tận mắt thấy kết quả, đồng thời duy trì các hoạt động thường xuyên nhằm tăng thu nhập cho bà con.

Giải nhất khởi nghiệp và gần 1.000 hộ tham gia

Dự án đoạt giải Nhất Cuộc thi Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn năm 2026 do Trung ương Đoàn tổ chức. Mô hình hiện có sự tham gia của gần 1.000 hộ dân, với sự phân công rõ ràng: hợp tác xã điều phối người trồng măng, chị em phụ nữ tham gia chế biến, nghệ nhân truyền dạy văn hóa, người trẻ sản xuất nội dung số và các công ty lữ hành đưa khách về bản.

“Bản làng ơi, em làm được rồi!” — Chị Nguyễn Thị Dím, khi được xướng tên tại lễ trao giải

Chị cho biết sẽ tiếp tục tìm kiếm thêm giải pháp và đối tác tiêu thụ để bao tiêu được nhiều măng hơn cho người dân địa phương.

“Chỉ cần bắt đầu từ những củ măng tại bản làng, cũng sẽ có cơ hội khởi nghiệp.” — Chị Nguyễn Thị Dím

Câu chuyện của chị Dím cho thấy sản vật quen thuộc của núi rừng, khi được tổ chức sản xuất bài bản và gắn với bản sắc văn hóa cộng đồng, có thể trở thành nền tảng cho một hướng đi kinh tế mới của người trẻ vùng cao.