Người Tày

Người Tày là dân tộc thiểu số đông nhất, sống chủ yếu ở các thung lũng vùng Đông Bắc, từ Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng đến Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái. Nguồn cho biết họ có mặt từ cuối thiên niên kỷ I trước Công nguyên và được xem là một trong những chủ nhân đầu tiên của nước Việt cổ. Văn hóa Tày nổi bật với nhà sàn, y phục chàm giản dị và kho dân ca then, lượn gắn với cây đàn tính.

Y phục truyền thống may bằng vải chàm, rất ít hoa văn: nam mặc áo cánh bốn thân, nữ mặc áo cánh ngắn phối áo dài năm thân và vấn khăn.

Trong nhà thờ tổ tiên, Bà mụ, Phật Bà Quan Âm và Táo quân; ở bản thờ thổ thần, có nơi thờ thành hoàng hoặc dựng chùa. Hát quan lang là lối đối đáp giữa hai họ chỉ dùng trong đám cưới.

Dân ca Tày gồm lượn, then, quan lang, hát ví, hát ru, đồng dao; đàn tính có mặt trong hầu hết sinh hoạt tinh thần.

Nhà sàn là kiểu nhà phổ biến nhất; ngoài ra có nhà nửa sàn nửa đất và kiểu nhà mang tính phòng thủ ở vùng biên giới Việt - Trung.

Người Tày khai phá thung lũng, sườn đồi thành ruộng nước, ruộng bậc thang và vườn rừng, đồng thời chăn nuôi và làm nghề dệt, nhuộm chàm, đan lát. Giao thương qua các chợ phiên như Kỳ Lừa, Đồng Đăng đã sôi động từ lâu.